پاسخ به سوالات رایج در خصوص ویروس اچ پی وی و سرطان دهانه رحم

توجه: شما میتوانید سوال مورد نظر خودتان را در انتهای سوالات (اینجا) مطرح نمایید.

آمار سرطان دهانه رحم در کشورهای در حال توسعه بخصوص کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی بالاتر از سایر کشورهاست. در کشورهای غربی هم قبلا آمار این سرطان بالا بوده که با انجام غربالگری کاهش قابل ملاحظه ای پیدا کرده است. میزان بروز این سرطان در ایران بدلیل مسائل دینی و فرهنگی پایین می باشد و دربسیار ی از استان های کشور در بین ده سرطان شایع سرطان های زنان نمی باشد. با این حال کسانی که به این بیماری مبتلا می شوند معمولا در مراحل پیشرفته تشخیص داده می شوند و میزان مرگ و میر آن بالاست. بر اساس اخرین آمار، در سال ۱۳۹۶ تعداد ۹۱۵ نفر درایران به سرطان دهانه رحم مبتلا شدند و ۴۶۷ نفر به دلیل این بیماری فوت کردند. در مقایسه با سایر کشورها، در کشور ما و سایر کشورهای مسلمان که بی بندو باری در آنها کم است، آمار بروز سرطان بسیار کم است. البته این نگرانی وجود دارد که با افزایش مصرف سیگار و قلیان و مواد مخدر در نسل جوان و همچنین با توجه به تغییر سبک زندگی مردم شرایط تغییر کند و میزان بروز این نوع سرطان در کشور افزایش پیدا کند.

ویروس پاپیلومای انسانی نقش اصلی در ایجاد سرطان دهانه رحم را بازی می کند. این ویروس تنها عامل مسری است که باعث ایجاد سرطان می شود.

.بیش از ۱۰۰ نوع ویروس اچ پی وی(HPV) وجود دارد که تنها تعداد معدودی از آنها می توانند باعث سرطان شوند. مهمترین انواع ویروس HPV که باعث سرطان زایی میشود شامل نوع شماره  ۱۶ و ۱۸ می باشند که عامل ۷۰% سرطان دهانه رحم می باشند.

مهمترین  راه انتقال آن از طریق ارتباط جنسی می باشد. البته گزارش هایی وجود دارد که این ویروس می تواند  از طریق تماس پوستی نیز انتقال یابد. در موارد نادر از مادر به فرزند هم منتقل شده است.

این ویروس مسری است. ۸۰% افراد در طول زندگی خود به ویروس مبتلا می شوند اما خوشبختانه به سرعت از آلودگی پاک می گردند. هم مردان و هم زنان می توانند ناقل این عقونت باشند. افراد معمولا بعد از روابط جنسی به این عفونت مبتلا می شوند. خطر ایجاد عفونت در زنان و مردانی که روابط جنسی سالم دارند، بسیار کم است. هر چقدر تعداد شریک جنسی بیشتر باشد خطر ایجاد عفونت افزایش می یابد. مطالعات نشان داده اند که در زنانی که تنها یک شریک جنسی در طول دوره زندگی خود داشته اند خطر ابتلا به عفونت HPV 20% بوده است. خطر ابتلا به ویروس در زنانی که شریک جنسی متعدد در طول دوره عمر خود دارند ۲ تا ۳ برابر افزایش می یابد.

این ویروس علاوه برایجاد سرطان دهانه رحم، باعث ایجاد سایر بیماریها مثل زگیل تناسلی، سرطان های سایر اعضای جنسی در مرد و زن، سرطان ناحیه مقعد و همچنین سرطان های منطقه دهان و سرو گردن می باشد. در واقع بار ناشی از عفونت HPV محدود به سرطان دهانه رحم نیست و عوارض دیگری هم دارد.

عفونت ویروس پاپیلومای انسانی از سنین جوانی و بعد از شروع فعالیت های جنسی شروع شده و به تدریج منجر به ایجاد تغییرات غیرطبیعی در سلول های دهانه رحم می شود. این تغییرات معمولا گذرا هستند و بدون آنکه فرد متوجه شود خود به خود بهبود می یابد. در بعضی موارد این ضایعات پیشرفت کرده و منجر به ایجاد ضایعات دیسپلازی(تغییرات غیرطبیعی و پیش سرطانی سلول های دهانه رحم) با درجه  بالا می شود. این ضایعات در مواردی طی ۱۰ الی ۱۵ سال به سرطان مهاجم تبدیل می شود.

بلی  مردان نیز به این عفونت مبتلا می شوند و می توانند به سرطان های مرتبط با این ویروس نظیر سرطان های سرو گردن، آلت تناسلی و مقعد مبتلا شوند. مردان می توانند ناقل این ویروس بوده و در صورت آلوده بودن به این ویروس زنان را مبتلا کنند.

این ویروس عامل  بیش از ۶۰۰۰۰۰ مورد سرطان در سال  در دنیا می باشدو با توجه به روش انتقال آن می توان از بروز این سرطان ها جلوگیری نمود. مردم با استفاده از کاندوم و رعایت اصول بهداشتی در روابط جنسی می توانند از شیوع بیماری جلوگیری کنند. افزایش اطلاع مردم و راعایت فرهنگ و سبک زندگی ایرانی- اسلامی از انتشار این بیماری جلوگیری خواهد کرد.

با توجه به اینکه مهم ترین عامل خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم ویروس پاپیلومای انسانی می باشد، دو نوع واکسن به نام های گاردزیل و سرواریکس کشف شده و در کشورهای مختلف مورد بهره برداری قرار گرقته است واکسن سرواریکس دو نوع ویروس شماره ۱۶ و ۱۸ ویروس را پوشش می دهد که عامل ۷۰% سرطان دهانه رحم می باشند اما واکسن گاردازیل چهار نوع ویروس شماره  ۱۶، ۱۸، ۱۱، ۶ را پوشش می دهد که دو نوع ویروس شماره ۶ و ۱۱ می توانند زگیل های تناسلی را هم پیشگیری نماید.

این واکسن ها در سه دوره تزریق می شود. هر چند که واکسن گاردازیل به صورت دو دوره ای هم تجویز شده است. امکان استفاده از واکسن گاردازیل هم برای زنان و هم برای مردان وجود دارد. اما سرواریکس فقط برای زنان استفاده می شود.

خانم های متاهل و خانم هایی که قبلا فعالیت جنسی داشته اند نباید واکسنHPV  بزنند.

این واکسن معمولا در کشورهای غربی در مدارس تجویز می شود.

این واکسن باید قبل از شروع اولین فعالیت جنسی استفاده  شود. در صورتیکه قبلا فرد به این عفونت مبتلا شده باشد تجویز واکسن هیچ سودی ندارد.

قیمت سه دوره واکسن در ایران خیلی زیاد است و مبلغ آن برای هر نفر حدود ۱۲۰۰۰۰۰ تومان است. فعلا به دلیل قیمت بسیار بالای واکسن امکان اجرای برنامه واکسیناسیون ملی برای مردم کشور ما فراهم نیست. تلاشهای بین المللی صورت گرفته است و امیدواریم به زودی واکسن با قیمت ارزان قیمت در اختیار تمام کشورها از جمله ایران قرار گیرد. در بعضی از درمانگاه های کشور امکان واکسیناسیون وجود دارد. خانواده هایی که تمایل به واکسیناسیون دختران خود دارند می توانند به این درمانگاه ها مراجعه کرده و نسبت به انجام آن اقدام کنند.

مهمترین عامل خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم، ابتلا به عفونت ویروس پاپیلومای انسانی می باشد که از طریق رابطه جنسی انتقال می یابد. سایر عوامل خطر سرطان دهانه رحم عبارت است از: سن پایین شروع فعالیت جنسی، شرکای جنسی متعدد، حاملگی در سنین پایین(قبل از ۲۰ سالگی)، وضعیت اقتصادی پایین، استعمال دخانیات و سایر عفونت ها نظیر ویروس نقص ایمنی (HIV)، تبخال دستگاه تناسلی و برخی از زگیل های تناسلی ، نقص ایمنی، عفونت با باکتری کلامیدیا تراکوماتیس و سوزاک، مصرف کم میوه و سبزی می باشد.

بین ۱۰ تا ۱۵ سال طول می کشد تا افرادی که به عفونت مبتلا شده اند به تدریج به سرطان دهانه رحم و سایر بیماریهای مرتبط با آن مبتلا شوند. روش های پیشگیری و غربالگری  می توانند از ابتلا به سرطان جلوگیری نمایند و همین امر اهمیت غربالگری و پیشگیری را نشان می دهد. ما توصیه می کنیم اگر تا کنون پاپ اسمیر یا تست HPV انجام نداده اید، هر ۵-۱۰ سال یک بار برای انجام غربالگری اقدام کنید.

روش های مختلفی برای انجام غربالگری وجود دارد. پر استفاده ترین روش روش پاپ اسمیر است. این آزمون روشی است که در آن سلول های دهانه رحم با کمک یک برس کوچک  جمع آوری شده و در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. آزمون دیگر HPV DNA است که یک آزمون آزمایشگاهی می باشد و برای بررسی DNA  آلوده به ویروس HPV استفاده می شود. اگر در زمان آزمون پاپ اسمیر از نمونه گرفته شده  برای انجام هر دو آزمون استفاده شود به آن PAP/HVP cotest گفته می شود.

روش های دیگر غربالگری نیز وجود دارد مانند مشاهده مستقیم دهانه رحم که با توجه به اینکه دقت بالایی در تشخیص ضایعات غیر طبیعی دهانه رحم ندارد در کشورهای بادرآمد متوسط(مانند ایران) و بالا توصیه نمی شود.

ممکن است در زمان انجام آزمون فرد احساس ناراحتی کند اما این آزمون خیلی سریع انجام می شود و مشکل زیادی ایجاد نمی کند تنها ممکن است بعد از انجام آزمون فرد دچار لکه بینی خفیف شود.

در صورتی که نتیجه تست غربالگری مثبت باشد که به معنی وجود ضایعات غیر طبیعی دهانه رحم می باشد، معمولا پزشک بر اساس نتیجه آزمایش از بیمار درخواست می نماید بین ۶ تا ۱۲ ماه بعد جهت پیگیری و انجام مجدد غربالگری بازگردد. یا آنکه برای بیمار کولپوسکپی انجام می شود. کولپوسکپی ابزاری شبیه میکروسکوپ می باشد که می توان با آن دهانه رحم و یا واژن را مورد بررسی قرار داد و در صورت نیاز نمونه برداری نمود.

خونریزی بین قاعدگی، خونریزی بعد از فعالیت جنسی، خونریزی در زنان یائسه، ناراحتی در زمان انجام مقاربت، ترشح بدبو از واژن، ترشح از واژن همراه با خون و درد لگنی، پا درد، خستگی مداوم، ناراحتی در دفع ادرار، از دست دادن کنترل ادرار

تشخیص به موقع و اهمیت جلوگیری از تاخیر در تشخیص و درمان که باعث تشخیص بیماری در مراحل اولیه و جلوگیری از مرگ و میر می شود بنابراین آشنایی مردم با علائم این سرطان بسیار کمک کننده است.

سرطان دهانه رحم قابل درمان است البته هر چه در مراحل اولیه تر تشخیص داده شود میزان عوارض آن کمتر خواهد بود.

در مراحل اولیه سرطان، درمان سرطان دهانه رحم با جراحی است اما اگر بیمار در مراحل بعدی سرطان تشخیص داده شود  شیمی درمانی همزمان با رادیو تراپی انجام می شود.

اگر سوالی در مورد ویروس اچ پی وی, سرطان دهانه رحم و سایر بیماری های مرتبط با آن دارید در بخش زیر وارد بفرمایید.

  • (تکمیل این بخش اختیاری است)
  • (تکمیل این بخش اختیاری است)
  • 8 − 1 =
  • این فیلد برای اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .